• /Content/img/posters/jpg/image_3e29c344-af21-4be6-a4dd-bd594890d74e.jpg
Tek köy ile nesli kurtulan ırk: Norduz Koyunu
3 Mart 2015 Salı \\ Aktuel \\ Yorum Yok

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) resmi kayıtlarına göre, 2014 yılında Türkiye’de bulunan 31 milyon 115 bin baş koyunun 2 milyon 443 bin 392’i Van’da bulunuyor. Bunların arasında en az bilineni ise Norduz Koyunu.

Norduz koyunu, Van’ın Gürpınar ilçesinde, Norduz olarak adlandırılan bölgedeki kırsal alanda yetişiyor. Bu yöre, mera alanlarının verimliliği ve geleneksel yetiştirme yöntemleri bakımından diğer koyun yetiştirme sistemlerinden farklı.

Artık nesli tükenme tehlikesi altında bulunan Norduz koyunları, 1990’lı yılların ikinci yarısından itibaren koruma altına alınmaya başlandı. 1997 yılından bu yana Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Hayvancılık İşletmesi’nde koruma amaçlı 80-120 baş civarı koyunun yer aldığı bir Norduz sürüsü bulunduruluyor.

Tek köy ile nesli tükenmekten kurtuldu

Van'da 1990-1996 yıllarında güvenlik nedeniyle Van'ın Gürpınar ilçesine bağlı Norduz bölgesinde bulunan çok sayıda köy ve mezra halkı başka illere göç etti. Tarım ve hayvancılıkla geçinen bu aileler, ellerindeki hayvanları satarak, kent merkezlerine yerleşti.

Dünyada sadece Norduz bölgesinde yetiştirilen, eti, sütü ve diğer özellikleri bakımından yöredeki diğer koyunlara göre daha kaliteli verim elde edilen Norduz Koyunu, bu köylerde yaşayan halkın göç etmesiyle yok olma tehlikesi altına girdi.

Bölgede sayısı fazla olan ancak göç sırasında satılan Norduz Koyunu, göç etmeyen tek köy olan Gürpınar'a bağlı Geçerli köyü halkı sayesinde neslini koruyabildi.

Yapılan çalışmalar Norduz Koyunu’nun şiddetli soğuğa, fakir beslenmeye ve hastalıklara karşı da dayanıklı olduğunu ortaya koyuyor. Gereken önlemler alınırsa Norduz Koyunu hayvansal üretimde önemli bir yerli kaynak olabilir.

Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü'nce hazırlanan Evcil Hayvan Genetik Kaynaklarını Koruması Projesi kapsamında, 2007 yılından beri bu koyun türü, sadece yetiştirildiği ilde ve bölgede koruma altına alındı. Ve yine bu bölgede bu koyun türü için bakanlık desteklemeleri yapılıyor.

Norduz Koyunu Genel Özellikleri: Akkaraman ırkının bir varyetesidir. Kombine koyun ırkı kabul edilse bile genelde eti, azda olsa sütü için yetiştirilmektedir. Besiye alınan erkek kuzular 18 aylık olduğu zaman 60 kg canlı ağırlığa ulaşabilirler.

Norduz koyunları sürü halinde otlamayı seven bir koyun ırkı olduğundan, merada sevk ve idaresi kolaydır. Dişi koyunlarda analık içgüdüsü oldukça iyidir.

Morfolojik Özellikleri:

Yüksek yapılıdır. Yağlı kuyrukludur. Genel olarak beyaz olmakla birlikte beyazdan sonra kül rengi çoğunlukta olup, az miktarda gri beyaz ve kahverengi beyaz renklilere rastlanmaktadır. Baş ve ayak kısımlarında hakim renk beyaz olup, vücudun çeşitli yerlerinde özellikle baş, göğüs ve ayak kısımlarına siyah lekeler görülmektedir.

Norduz Koyunu Verim Özellikleri:

* Koyunlarda laktasyon süresi ortalama 6 aydır.

* Laktasyon süresi içerisinde ortalama 140 kg süt verirler.

* Ortalama canlı ağırlıkları 65 Kg dır.

* Kuzu verimi yıllık 1.1 dir. Yani İkiz doğurma oranı % 10 dur.

* Erkek kuzularda günlük canlı ağırlık artışı 280 gr. olup, 18 aylık toklular 60 kg canlı ağırlık üzerine çıkabilir.

* Yapağı verimi 1,5 – 2 kg civarındadır.

 

Kaynak:

van.tarim.gov.tr

www.resmigazete.gov.tr/eskiler/.../EK-14%20Norduz%20Koyunu.doc

http://www.turkhaygen.gov.tr/data/norduzkoyun.asp

Benzer Yazılar..
Yorumlar
Yazı hakkında yorum bulunmamaktadır.
Yorum Yaz