Bizimle İletişime Geçin

Güncel

Evcil koyunlar nereden yayıldı?

Antik DNA araştırması, koyunun evcilleştirilmesinin Batı Asya’da, Doğu Anadolu ve Orta Anadolu’yu da içine alan bir bölgede olduğunu gösterdi. Sonraki bin yıllar içinde evcil koyun, Avrupa, Kuzey Afrika ve Orta Asya’ya yayıldı.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ve Hacettepe Üniversitesi öncülüğünde Anadolu’nun 6 farklı kazı alanında bulunan koyun kemiklerinin DNA analizlerinin yapıldığı araştırma, koyunların evcilleştirilme süreciyle ilgili bilinmeyenlere ışık tuttu. Araştırmaya göre koyunlar, yaklaşık 10 bin yıl önce Neolitik dönemde ilk evcilleştirilen çiftlik hayvanlarından biriydi. Arkeolojik veriler, koyunun evcilleştirilmesinin Batı Asya’da, Doğu Anadolu ve Orta Anadolu’yu da içine alan bir bölgede olduğunu gösterdi.

Uluslararası bir ekiple yürütülen çalışmada 7 ülke 17 üniversiteden 42 genetikçi, arkeolog ve antropologlar yer aldı. İncelenen koyunlara ait örnekler, Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) destekli “Neogene” projesi ve TÜBİTAK 1001 projeleri kapsamında kazıların yapıldığı Tepecik Çiftlik Höyük, Pınarbaşı Höyük, Boncuklu Höyük ve Canhasan III ile Batı Anadolu’dan Ulucak Höyük ve Barcın Höyük’ten elde edildi.

Evcilleştirmeyi takip eden bin yıllar içinde evcil koyun, Avrupa, Kuzey Afrika ve Orta Asya’ya yayıldı. Ancak koyunun tam olarak ne zaman ve kaç kez evcilleştirildiği, evcilleştirildikten sonra nasıl evrildiği belirlenememişti.

180 BİREYİN DNA ANALİZİ YAPILDI
Çalışmada, arkeologlar, antropologlar ve genetikçiler için koyunların evcilleşme süreciyle ilgili merak uyandıran konular antik DNA araştırmasıyla aydınlatıldı. Araştırma verileri, 10 bin yıl önce Anadolu’nun yanı sıra başka bölgelerde de koyunların evcilleştirilmiş olabileceğini gösterdi.

Communications Biology dergisinde yayımlanarak bilim dünyasına duyurulan çalışmanın sonuçları, bugüne dek yapılan en kapsamlı antik koyun genom makalesi olarak tanımlandı. Çalışmanın sorumlu yazarı Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü Doktor Öğretim Üyesi Füsun Özer, 180 bireyin DNA analizlerini yaptıklarını anlattı. Özer, bunların dördünden antik genom verileri üretilebildiklerini, çalışmada, ayrıca 91 koyunda anne soyuna ait mitokondri DNA’sını çalıştıklarını belirtti.

FARK 9 BİN YIL ÖNCEYE DAYANIYOR
Antik koyun kemiklerinde DNA’nın çok az korunduğunu gördüklerini, bunun sebebinin de muhtemelen koyunların pişirilmesi olduğunu belirten Özer, elde ettikleri genom ve mitokondri DNA’sı verilerini modern koyunlarla ve neolitik Orta Asya koyunlarının DNA verisiyle karşılaştırdıklarını söyledi. Çalışmanın ilk yazarlarından ODTÜ’de doktora sonrası araştırmacı Eren Yüncü ise “Modern koyun ırklarında Asyalı koyunlarla Avrupalı koyunlar arasında net genetik farklar olduğunu biliyorduk. Analizimiz sırasında bu farkların en az 9 bin yıl önce başladığını görmek bizim için şaşırtıcıydı.” diye konuştu.

Yüncü, “DNA sonuçlarına göre, günümüz Avrupa koyunları, neolitik dönemde Orta ve Batı Anadolu’da yaşamış evcil koyunlarla yakın akrabalar. Ama günümüz Asyalı koyunları daha farklı. Belki de günümüz Asya koyunlarının ataları, Anadolu’dan doğuda başka bir bölgede evrilmiş olabilir. Bu bölge örneğin İran olabilir.” ifadelerini kullandı. (Aydınlık)

Yorum Yapmak İçin Tıklayın

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Güncel

Aracıyı ortadan kaldırdılar, ayda 5 ton et satıyorlar

(daha&helliip;)

Okumaya Devam Et

Güncel

UKON, haftalık et fiyatlarını açıkladı(19 Mayıs 2022)

(daha&helliip;)

Okumaya Devam Et

Güncel

Çoban keşfetti, herkes oraya koştu!

(daha&helliip;)

Okumaya Devam Et
Advertisement

Çok Okunanlar