HAYVANCILIK PİYASASI GÜNDEMİ – NİSAN 2020

Türkiye’de karkas et fiyatları Korona Virüs’ün piyasalara olan etkisiyle dalgalı bir seyir izliyor. Türkiye’nin süt ve süt ürünlerinde ihracat miktarı artarken ithalatı azalıyor.

KARKAS ET FİYATLARI SALGININ ETKİSİYLE DALGALI SEYİR İZLİYOR
Kırmızı et arz ve talebini dengelemek amacıyla besilik canlı hayvan ithalatının geçtiğimiz yıl durdurulmasına rağmen, besicilerin iç piyasadaki erkek yavruları et veriminin düşük olması gerekçesiyle satın almamaları ve bu nedenle ithalat yapılmazsa arz miktarının düşeceği beklentisinin oluşturulması ile kuzu karkas et fiyatları Şubat ayından itibaren artışa geçmişti. Ülkemizde ilk Korona Virüs vakasının 11 Mart’ta görülmesinden sonra yaşanan yoğun kırmızı et talebi ile birlikte kuzu karkas et fiyatı 42- 47 ₺/kg seviyelerine kadar yükseldi. Ancak, Mart ayının sonlarına doğru salgına karşı alınan tedbirler kapsamında cafe-restaurant, otel ve AVM gibi yerlerde tüketimin azalmasıyla kuzu kırmızı et talebi önemli ölçüde azaldı ve karkas et fiyatları 39-42₺/kg seviyelerine kadar geriledi.
(Ulusal Kırmızı Et Konseyi – Kombinalar ve Kesimhanelerden Alınan Fiyatlar)

SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ İHRACATIMIZ ARTIYOR, İTHALAT AZALIYOR
Türkiye 2019 yılında, önceki yıla göre %9,6 artışla, yaklaşık 357 milyon USD tutarında süt ve süt ürünleri ihracatı gerçekleştirdi. İhracat tutarının %45’ini peynir; %31’ini ise süt ve krema oluşturdu. En çok ihracat yapılan ülkelerin başında 75 milyon USD ile Irak ve 49 milyon USD ile Suudi Arabistan yer aldı. 2019 yılında Türkiye’nin süt ve süt ürünleri ithalatı ise 2018 yılına göre %12 azalarak 79 milyon USD olarak gerçekleşti. İthalatın %54’ü sütten elde edilen yağlardan, %38’i ise peynirden oluştu. En çok ithalat yapılan ülkeler ise 20 milyon USD ile İrlanda Cumhuriyeti ve 13 milyon USD ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti oldu. Geçtiğimiz aylarda KKTC süt sektöründe yaşanan talep yetersizliğinin aşılması amacıyla, Tarım Kredi Kooperatifleri önemli miktarda çiğ süt alımı yapmaya başlamıştı.

TÜRKİYE’NİN KARMA YEM ÜRETİMİ ARTIYOR
Ülkemizde karma yem üretimi 2019 yılında bir önceki yıla göre %3,3 artarak 24,9 milyon tona ulaştı. 2018 yılında, Çin’in yıllık 188 milyon ton ile lider olduğu, ABD’nin ise yıllık 177 milyon ton ile ikinci sırada olduğu dünya karma yem üretimi sıralamasında Türkiye yedinci sırada yer aldı. Türkiye’de, önemli bir tarım endüstrisi kolu olan karma yem sanayii alanında faaliyet gösteren 605 adet üretici işletme bulunuyor.

HAYVANSAL ÜRÜN FİYATLARI 2019 YILINDA ARTTI
TÜİK tarafından yayımlanan istatistiklere göre, 2019 yılında hayvansal ürün fiyatlarında artış yaşandı. Bir önceki yıla göre en yüksek fiyat artışları keçi sütünde %22,7, koyun sütünde %21,1, inek sütünde %20,8, balda %15,9 ve manda sütünde %14,9 olarak gerçekleşti. Yumurta fiyatı ise 2019 yılında %3,5 azaldı. (Kaynak: TÜİK)

FAO, GIDA KRİZİ KONUSUNDA UYARIDA BULUNDU
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), “Sorular ve Cevaplar: COVID-19 Salgını – Gıda ve Tarım Üzerindeki Etkisi” başlıklı bir bilgi notu paylaştı. Bu bilgi notunda, “En savunmasız insanları korumak ve salgının gıda sistemi üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletmek ve küresel gıda tedarik zincirlerini canlı tutmak için hızlı önlemler alınmadıkça, giderek artan bir gıda kriziyle karşı karşıyayız” uyarısında bulunuluyor. Korona Virüs şokunun hem gıda arzı hem de talebini olağandışı şekilde etkilediğine dikkat çekilen bilgi notunda, salgının insanların yaşamları ve refahı üzerindeki etkisi nedeniyle arzda kesintilerin olabileceği, aynı zamanda tedarik zincirindeki bozulma ve aksaklık sonucu maliyetlerin artabileceğine dikkat çekiliyor. Nisan ve Mayıs aylarında gıda tedarik zincirinde aksamalar beklendiği kaydedilen bilgi notunda, “Karantina ve evden çıkma yasağı gibi durumlar, işçilerin sahada çalışma isteğini düşürebilir veya serbest dolaşımını kısıtlayabilir. Bu da işgücü kıtlığı sonucu çiftçilerin ve gıda sanayinin işini zorlaştırabilir. Keza, gübre, veteriner ilaçları ve diğer girdilerin yetersizliği tarımsal üretimi olumsuz etkileyebilir. Bu da küresel olarak gıda piyasasında fiyatlara olumsuz yansıyabilir” deniliyor. Mevcut süreçte restoran, otel gibi toplu tüketim alanlarının kapanması ve daha az sıklıkta market alışverişinin taze ürünlere olan talebi azaltacağına dikkat çekilen bilgi notunda, “Bundan hem üreticiler hem de tedarikçiler olumsuz etkilenecektir ancak en fazla etkilenecek kesim ise savunmasız durumdaki küçük ölçekli çiftçiler” deniliyor.
(Kaynak: FAO)

ÇİN’İN TALEBİNDEKİ DÜŞÜŞ, YENİ ZELANDA SIĞIR ETİ FİYATLARINI BASKILIYOR
Aralık ayının ortasından bu yana üretici fiyatlarının düşmeye devam ettiği Yeni Zelanda’da sığır fiyatları 2020 yılına normalde beklenenden daha büyük bir düşüşle başladı. Çin’deki domuz vebası salgını neticesinde, Çin’deki protein açığından yararlanan Yeni Zelanda’nın taze ve donmuş sığır eti ihracatı 2019 yılında önceki yıla göre %90 artarak 220.000 tona ulaşmıştı. Sadece Çin’e yapılan sığır eti ihracatı ise önceki yıla göre %27 artmıştı. Ancak Korona Virüsü’nün ortaya çıkması Yeni Zelanda sığır eti endüstrisinde şok etkisi yarattı. Çin’deki yeni yıl kutlamalarının ertelenmesiyle, dondurulmuş gıda stokları beklendiği şekilde azalmadı ve ithalat talebi önemli ölçüde düştü. Buna ek olarak, Çin’de birçok restoran şu anda kapalı ve ev dışı et tüketimi de önemli ölçüde düşmüş bulunuyor. Yasaklı alanların Ocak ayında açıklanması, lojistik zorluklar ve tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar, fiyatlar üzerinde daha fazla baskıya neden oldu. Yağışsız geçen havaların da yarattığı olumsuz etkiyle birlikte Yeni Zelandalı çiftçiler Nisan ayına kadar sürülerini elden çıkarma yoluna başvurabileceklerini bildirdiler. (Kaynak: Ahdb.org.uk, 03.03.2020)

Kadir Emre AKTAŞ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir