ÜRETİCİ DERTLİ, TÜKETİCİ DE…

Tüketici yüksek fiyatlardan dertli, üretici ise karkas kesim fiyatlarının azlığından. Karkasta 36-40 TL civarındaki kuzu kesim fiyatları, et çeşitlerine göre 100 liraya kadar çıkıyor. Bu aradaki fark üreticinin yerine kimin cebine kalıyor? Aracıları bu mekanizmadan çıkarmak ise hem üretici hem de tüketici adına en önemli kazanım olacaktır.

Tüketici tarafını değerlendirmek gerekirse, bir ürünün fiyatının düşmesi için o üründeki toplam arzın artması gerekir. Türkiye’de yüksek talebin karşılanamaması fiyatları sürekli artırmakta. TÜİK verilerine göre ithalat rakamlarımız almış başını gidiyor ve genel ekonomimizi etkileyecek ciddi boyutlara ulaşmış durumda.

Tüm gıda maddelerinde ve özellikle yaş meyve ve sebzede, et ve sütte tüketicinin ödediği fiyat; üreticinin fiyatı, aracının komisyonu ve marketin satış giderleri toplamından oluşuyor. Bu sistemde gerçek hak eden kazanıyor mu? Tarladan sofraya ürün ne kadara geliyor? Bu sorular her seferinde havada kalıyor çünkü herkes iğneyi bir başkasına batırıyor. Sorun yapısal bozukluk, mekanizma yokuş aşağı freni patlamış bir kamyon gibi kontrolsüz sürekli hızlanarak gidiyor, karşıya duvar çarpmadan önce bir an önce durdurulması gerektiği aşikâr.

Yerel, Marjinal ve Sınırlı Faaliyetler

Ülkemizde pek kimsenin haberi olmasa da müstahsil üretimin bir yasası var; Yerel Marjinal ve Sınırlı Faaliyetler, 26 Temmuz 2016 tarihli yönetmelik. Belgeyi vermeye haiz olan kurum çalışanlarının bile bu tebliğden haberi yok. Ancak birileri çıkıp ta bu belgeyi bana verebilir misiniz diye gelirse açıp tebliğe bakarak bilgi sahibi oluyorlar. Sorun şu yürütme kurumu bilmiyorsa üreticinin bu fırsattan haberi nasıl olacak?

Müstahsil Üretim

Avrupa arzı, müstahsil üretim şeklini tam anlamıyla açıklıyor. Kendi hayvanından, kendi imkanlarıyla, kendisi üreten, kendisi depolayan ve kendisi etiketleyip satan üretim şekli müstahsil üretim. Yani parası cebinde kalan katma değerli üretim yapan kimselere deniyor müstahsil. Dev firmalara öylesine kaptırmışız ki paçayı, müstahsil üretim ve satış bir yana dursun köylü ekmeğini bile fırından alır oldu.

Üreticinin aracıya ürün verme nedeni, ürettiği ürünü piyasaya doğrudan aktarabileceği bir mekanizma olmamasından süre gelmekte. Kazan Tarım Kredi Kooperatifi küçükbaş hayvan üreticisine büyük müjdeyi vermiş durumda. Özellikle Ankara ve çevre illerde kuzu ve oğlak için aracıyı ortadan kaldıracak bu öncü projenin detaylarının önümüzdeki günlerde açıklanmasını yetiştirici dört gözle beklemekte. Çiftçilerin en büyük beklentisi ise aracısız üretimin tüm tarıma entegre edilmesi ve bu sayede aracıların ortadan kaldırılması. Böylece hem üretici hem tüketici kazanacak. Bu doğrudan mekanizmalar sayesinde üretilen ürünlere tüketici de en uygun fiyatlarla ulaşabilecektir.

 

 

Yazan: Kadir Emre Aktaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir